محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

584

تحفه خانى ( فارسى )

بايد آميخته داد مثل شيرهء تخم خيارين و شيرهء تخم كاسنى و خصوصا كه صاحب علت را عطش باشد و اگر چنانچه عطش به قوت باشد شيرهء خرفه بايد داد مقدار بيشتر قريب بچهل مثقال با قدرى قند سفيد و يا شربت سكنجبين مقدار ده مثقال و يا شربت آلو و گاه چنانست كه حرارت درين علت غالب مىشود و اگر چنانچه مريض را ضعف معده از برد نباشد ايراد اندكى از كافور نيز بايد كرد و مقدارى كه درين نوع از تپ دهند دانگى و يا نيم دانگ است در شربتى از اشربهء مذكوره و اگر چنانچه به اين تپ غثيان و يا قى باشد هيچ شربت بهتر از نقوع تمر هندى يا قند سفيد نيست كه آب صافى او را كوفته مقدار سه قاشق و ده مثقال قند سفيد با او ضم كرده بر نهار خورد و بوقت خواب به شرط آنكه غذا از معده تمام گذشته باشد و يا شربت نيلوفر به آب تمر هندى و شربت قراصيا كه مراد شربت آلو بالو وكيل است زيرا كه قراصياء احمر آلو بالوست و قراصياء اصفر اكيلاس است و هر دو را يك مزاج است كه بارد . . . اگر چنانچه در طبيعت قبض نباشد و لين باشد شربت حماض اترج و يا شربت انار ترش بايد داد و اگر مقنع باشد و مقصود از شربت انار مقنع شربت اناردانه است و يا شربت سكنجبين زمانى بايد داد و گاهى كه استعمال قابضات كرده شود در حين قى و غثيان تليين طبيعت بحقنه لينه بايد كرد و اگر چنانچه قى و غثيان منقطع نشود بايد ازين تركيب كه مذكور مىگردد اختيار كرد و سماق و طباشير و كشنيز خشك و زردآلو اجزا برابر كوفته و پيخته مقدار دو مثقال در ده مثقال شربت در چهار قاشق آب سرد بايد اختيار كرد و اگر چنانچه عطش و حرارت با غثيان و قى باشد نيم دانگ كافور درين شربت اضافه بايد كرد و تليين طبيعت درين